Компьютерийн вирус гэдэг нь компьютерийн хэвийн ажиллагааг алдагдуулдаг бичил програм юм. Вирус нь дараах 2 нөхцлийг хангасан байдаг:

- Өөрөө өөрийгөө ажиллуулдаг (идэвхижүүлдэг). Өөрийн програмчлалын кодоо ямар нэг програмыг дуудаж ажиллуулахдаа нэмдэг.

- Өөрийгөө хуулдаг. Жишээ нь ямар нэг executable файлыг өөрийн нэрээр дарж хуулдаг. 

Вирус нь компьютер болон сүлжээний серверүүдэд идэвхижин хор учруулдаг. Зарим вирусүүд компьютер дэхь програмыг гэмтээх, файлуудыг устгах, хатуу дискийг формат хийх зэрэг хор хөнөөлтэй үйлдлүүдийг гүйцэтгэхээр програмчлагдсан байдаг бол зарим нь ийм хор учруулахгүйгээр зөвхөн өөрийгөө хуулж, вирус халдаасан гэдгээ мэдэгдүүлэхийн тулд текст, видео, дуут захиаг үлдээх зэрэг үйлдлүүдийг хийдэг. Гэвч энэ бүгд нь компьютер ашиглаж буй хэрэглэгчдэд их бага бэрхшээлүүдийг учруулдаг. 

Вирусны төрлүүд:

1. File infector viruses буюу .exe, .com өргөтгөлтэй програм файлыг гэмтээдэг вирусүүд байдаг. Эдгээр вирусүүдийн ихэнх нь санах ойд сууж, тодорхой хэмжээг нь эзэлдэг вирусүүд байдаг. Нэгэнт вирус санах ойд суусан бол вирустээгүй executable файлууд бүгд вирустдэг. Jerusalem, Cascade нар нь энэ төрлийн вирусvvд юм.
2. Boot sector viruses буюу системийг эхлүүлдэг хатуу болон уян дискэн дээрх програм болох вoot record-г гэмтээдэг вирус. Компьютер асахад boot record ажилладаг. Boot sector вирус нь boot record бүхий уян болон хатуу дискэнд идэвхижин хэрэглэгч уг дискүүдийн аль нэгээс системээ эхлүүлэхэд идэвхиждэг. Энэ төрлийн вирусүүд нь санах ойд суудаг. Ихэнх нь DOS системд ажиллахаар програмчлагдсан байдаг. Вирус компьютерт идэвхижсэн л бол write protect хийгдээгүй бүх уян дискэнд вирус хуулагддаг. Form, Disk Killer, Michelangelo болон Stoned вирусүүд нь энэ төрлийнх юм.
3. Master boot record viruses нь санах ойд суудаг бөгөөд boot sector вирус шиг дискийг вирустүүлдэг. Гэхдээ энэ 2 төрлийн вирусүүдийн гол ялгаа нь вирусүүдийн код нь хаана байрлаж байгаагаараа өөр байдаг. Жишээ нь master boot record -г гэмтээдэг вирус нь master boot record-г гэмтэхээс өмнөх хувийг өөр газар хадгалдагт оршино. Хэрвээ Windows NT систем бүхий компьютер boot sector болон master boot sector вирусүүдийн аль нэгээр халдварласан бол системээ ачааллаж чаддаггvй. Энэ нь Windows95/98 -с өөрөөр системээ ачаалалдагт байгаа юм. Хэрвээ таны Windows NT систем FAT төрлөөр форматлагдсан бол DOS үйлдлийн системд ачаалан вирусын эсрэг програм ашиглан арилгах боломжтой. Харин NTFS төрлөөр форматлагдсан бол Windows NT Setup диск гэсэн 3 ширхэг дискээр системийг сэргээх боломжтой. NYB, AntiExe, Unashamed зэргүүд нь энэ төрлийн вирусүүд юм.
4. Multi-partite viruses (мөн polypartite гэж нэрлэдэг) вирусүүд нь boot record болон програмынн файлуудыг гэмтээдэг. Эдгээрийг эргэж сэргээхэд их хэцүү байдаг. Boot-г цэвэрлэсэн ч файлуудыг гүйцэд цэвэрлэж чаддаггүй болохоор эргээд boot-г гэмтээдэг. Үүн шиг файлуудыг цэвэрлэсэн ч boot-г цэвэрлэж чаддаггүй. One_Half, Emperor, Anthrax, Tequilla зэрэг нь энэ төрлийн вирусүүд.
5. Macro viruses ихэвчлэн документ файлуудад халдварладаг. Энэ төрлийн вирусүүдийг арилгахад цаг их зарцуулж, мөнгө их үрдэг. Microsoft Office 97 програм дээр Visual Basic програмчлал хийгдэх боломжтой болсноор макро вирусүүд нь зөвхөн документ файлуудыг гэмтээх бус Microsoft Office Word, Excel, PowerPoint болон Access-н файлуудыг гэмтээж байна. Мөн өөр төрлийн файлуудыг ч гэмтээх тохиолдол шинээр гарч байгаа. Энэ төрлийн вирус нь бусад програмуудын програмчлалын хэлийг ашиглан автоматаар ямар нэгэн үйлдлүүд хийх боломжыг олгодог. W97M.Melissa, WM.NiceDay, W97M.Groov нар нь энэ төрлийн вирусүүд юм.
6. File virus exe, com өргөтгөлтэй файлуудыг гэмтээдэг.
7. Source code virus нь идэвхитэй байгаа програмын кодыг хайн олоод гэмтээдэг.
8. Companion file virus нь файлуудыг гэмтээдэггүй боловч файлуудын нэр, өргөтгөлийг сольчихдог.
9. Worm virus өөрийгөө хувилан сүлжээгээр дамжуулах чавдартай.
10. Trojan horse энэ нь e-mail хаягаар ердийн зураг, дуу, тоглоом мэтээр хавсралт хэлбэрээр ирэх бөгөөд хэрэглэгч түүнийг ажиллуулахад таны registry файланд өөрчлөлт оруулна.

Компьютерээ вирусээс хэрхэн хамгаалах вэ?

Norton Anti-Virus, PC-Cillin, Mc-Afee, Kaspersky, NOD32 зэрэг хамгаалалтын програмуудаас аль нэгийг нь суулгах хэрэгтэй. Шинээр програм суулгах шаардлага гарвал CD-нээс програмаа суулгаж байх хэрэгтэй. Мөн та өөрийн хэрэгтэй програм, файлуудаа CD дээр хадгалах нь илүү найдвартай. 

Вирусны халдварлах зам

1. Flash, memory card зэрэг дискүүдээр файл зөөхөд
2. Интернэт, майл ашиглахад
3. Сүлжээгээр мэдээлэл дамжуулахад халдварлана.

Virus & threat protection

Microsoft Windows 10, 11 үйлдлийн системийн хувьд өөрийн гэсэн вирус хамгаалалтын програмтай болсон. Энэхүү програм нь нэлээд сайн хамгаалдаг тиймээс үйлдлийн систем дээрээ тохиргоо хийж дараах байдлаар хамгаалалтыг идэвхитэй байлгах хэрэгтэй. 

 

 

Source: Компьютерийн хэрэглээний хөтөч 5.0